Sosyal Medyada Gıybet ve İftira
Bir kişi, kurum veyahut grup hakkında tweet atmak günah mıdır?
Gıybet denilince akla ilk olarak birinin arkasından hoşuna gitmeyecek sözleri söylemek gelir. Söylediği sözün o kişide bulunuyor olması mekruh olduğu gerçeğini değiştirmez. Bulunmadığı takdirde zaten iftira etmiş olur. Bunun günahı çok ağır ve sfazladır.
Nitekim Allah Teala, ayeti kerimede şöyle buyurmuştur: “Sizin biriniz, ölmüş kardeşinin etini yemeyi sever mi? Tabi ki onu hiç istemezsiniz” Hucurât:12.
Gıybet etmenin, kardeşinin etini yemeye benzetilmesi durumun günah boyutunu açıkça ortaya koymaktadır. Zira ölü, leş yemek haramdır.
Sosyal medya ortamında tweet atma, yorum yapma ve paylaşım gibi özelliklerle bir kişinin hoşlandığı veyahut hoşlanmadığı şeyleri yayınlamak günahtır. Doğru ise gıybet, yanlış ise iftira olmuş olur.
Bu davranışlar, Müslüman bir bireye yakışmadığı gibi toplumun düzenini de bozmaktadır. Ayrıca bu davranış, topluma basit bir iş olduğunu ve yapılabileceğini gösterir. Nitekim gıybet, insanları taklit etme ve özenme gibi kötü ahlakın yaygınlaşıp çoğaldığı bir dönemde, fitne çıkmasına bile sebep olabilir.
Ekrandaki kişinin gerçek bir insan, bir aile ferdi veya duyguları olan biri olduğunu unutuyor. Daha sonra insanların yüz yüze söyleyemeyeceği ağır iftiraları internette rahatça savuruyor. Karşımızdakini bir “ikon” veya “nesne” olarak gördüğümüzde iftira atmak daha da kolaylaşıyor. Kötü bir haslet/özellik olan gıybet ve iftiradan uzak durmalı ve yapanları güzel, hoş bir dille uyarmalıyız.
Şuna da değinmekte fayda var: Nikah ve ticaret ortaklığı gibi ilişkilerde insanlara öğüt vermek amacıyla gıybet etmek günah değildir. Mesela evlenmeyi düşünen birinin karşı taraf hakkında bilgi edinmesi, ileride yaşanabilecek tatsız olayların önüne geçebilmektedir. Dolayısıyla bu amaçla yapılan gıybet günah sayılmaz.
Örnek olması ve ibret alınması için falanca kişinin yaptığı veya söylediği şeyi aktarmak gıybet sayılmaz. Kelime anlamı olarak gıybet olsa da bunda hiçbir günah yoktur.
Zaten bildiği bir durumu bir kişiye hatırlatmak, ahlakı bozuk birinden kaçınmak, hâkime zulmü şikâyet etmek veya suçu ihbar etmek, fetva istemek ve bir kişiyi tanıtmak amacıyla yapılan gıybet de günah değildir. Hatta toplumu uyarmak ve düzeni korumak için yapılmasında sevap dahi vardır.
Sonuç olarak gıybet etme sadece reel hayatta değil, sosyal medya platformlarında da olabilir. Doğru ve iyi amaçla yapılması sevap, yanlış ve kötü amaçla yapılması ise günahtır.