(Erbeunen Neveviyye Hadis Serisi: 1. Hadis)

Hadis-i Şerifin Metni

Rasulullah efendimiz ﷺ Hazreti Ömer Radıyallahu anh efendimizin rivayet etmiş olduğu bir hadisi şerifte şöyle buyurmaktadır: 

“Muhakkak ki ameller niyetlere göre değerlendirilir ve muhakkak ki kişiye sadece niyet ettiğinin karşılığı vardır. Kim Allah-u Teâlâ ve Resulü için hicret ederse, onun hicreti Allah-u Teâlâ ve Resulünedir. (Yani kabul olur.) Kim de dünyalıktan (menfaatlerden) nasiplenmek için veya evleneceği bir kadın için hicret ederse onun hicreti de hicret ettiklerine göre değerlendirilir. (Yani kabul olmaz.)”

Hadis-i Şerifin Ravisi

Hazreti Ömer bin Hattab peygamberimizden ﷺ 10 yıl sonra doğmuştur. Peygamberim efendimizden ﷺ  sonra[1] ilk Müminlerin Emiri lakabıyla anılan kimsedir. Adalette nam salmıştır. Cahiliye devrinde kureyşin en güçlü ve en şereflilerindendir. Hicretten beş yıl önce Müslüman olmuştur. Müslüman oluşuyla Müslümanlara bir ferahlık gelmiştir. Abdullah bin Mesud radiyallahu anh der ki; “Hazreti Ömer Radiyallahu Anh Müslüman olana kadar açık bir şekilde ibadet edememiştik.” Bütün savaşlara katılmıştır. Hicretin 13. Yılında, Hazreti Ebubekir Radıyallahu Anh’ın vefatından sonra halife olmuştur. Hicretin 23. Yılında vefat etmiştir. Peygamberimizden ﷺ 537 hadis rivayet etmiştir. Allah-u Teâlâ şefaatlerine nail eylesin.

Bir Takım izahatlar

• Yatığımız bütün amellerde niyetin dille olma şartı yoktur.
• Niyet: yapılan işe kalpten azmetmektir, kalbi bağlamaktır.
• Hicret:  küfür beldesinden İslam beldesine yolculuk etmek.
• Dünya kelimesinden kastedilen faydalanılan her şeydir.
• Bu hadis birçok övgüye mazhar olmuştur. İmam Ebu Davud Hazretlerinin şöyle söylediği nakledilir:  “Rasulullah ﷺ ’den nakledilen 500 bin hadis yazdım. Bunlardan bir takımını seçip Sünen kitabımı yazdım. İçine toplam 4800 hadis yazdım. Bunlardan dört tanesi bir insana yeterlidir;
• “Ameller niyetlere göredir.” Hadis-i Şerifi,
• “Malayani işlerin terk edilmesi kişinin İslam’ının güzelliğindendir.” Hadis-i Şerifi,
• “Kendisi için istediğini mümin kardeşi için istemeyen kimse (tam manada)  mümin olamaz.” Hadis-i Şerifi,
• “Helaller bellidir, haramlar bellidir, arasında şüpheliler vardır.” Hadisi şerifidir.
• Bu hadis muttefekun aleyhidir. Yani imam buharinin Sahihi Buharisi ve İmam müslimin Sahih Müslim kitabında geçmektedir. Bu iki kitap hadis külliyatının en güvenilir iki kaynağıdır.
  

Hadis-i Şeriften Çıkarılacak Öğütler

1. Niyetsiz amel olmaz ve amellere niyetlerine göre itibar edilir. İnsan etmiş olduğu iyi amellerde niyeti miktarınca ecir kazanır. Aynı şekilde yaptığı kötü amellerde de niyetine göre ceza çeker.
2. Salih niyet birtakım gündelik işlerin salih amellere dönüşmesine vesile olur. Aslı itibariyle mubah olan bir şey niyet sebebiyle itaate dönüşür. Örneğin; Yemek yerken ibadetlerimizi daha kuvvetli bir şekilde yapma niyeti, mübah olan yemeği itaate dönüştürür.
3. Niyetin sadece ve sadece Allah-u Teâlâ için olması zorunludur. Allah-u Teâlâ kendisi için olmayan hiçbir ibadeti kabul etmez. Bu sebeble “Müminin niyeti amelinden daha hayırlıdır.” Denilmiştir. Bilakis niyet kalptedir, sadece niyet eden mümin bilir. Amel ise bütün insanların gözü önündedir. Bu sebeple hâlisâne bir niyet, içine çıkar karışan amellerin önündedir.
4. Bir insanın yaptığı iş niyeti sebebiyle o kimseye makam ve ecir verirken, aynı işi yapan başka bir insana niyeti sebebiyle günah verebilir. Niyet kıstastır!
5. Rasulullah efendimiz ﷺ ‘in örneklendirmesinden de gördüğümüz üzere hicret çok faziletlidir. Çünkü Allah-u Teâlâ için hicret edecek olan muhacir, varını yoğunu bırakıp yola çıkarak çok büyük bir fedakârlık üstlenmektedir. Bu zorlukta hicretin Allah-u Teâlâ’ya en büyük yakınlaşma yollarından sayılmasına vesile olmuştur.
6. Ahiret amellerine dünyalık karıştırmamalıyız. Şayet amelimize dünyalık emellerimiz ağır basarsa ahiretteki ecrini ziyan eder. Mümin için hüsran olur.
7. Rasulullah ﷺ ‘in öğretme metotlarından biride örnek vererek öğretmektir. Daha iyi anlaşılması ve konunun açığa kavuşması için birebirdir.

[1] Efendimiz ﷺ yaşarken Abdullah bin Cahş radıyallahu anh efendimize Emirul Müminin lakabını takmıştır.